w jakich formach można prowadzić PS?

Definicję przedsiębiorstwa społecznego znajdujemy w  Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020. (https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/dokumenty/projekt-wytycznych-w-zakresie-realizacji-przedsiewziec-w-obszarze-wlaczenia-spolecznego-i-zwalczania-ubostwa-z-wykorzystaniem-srodkow-efs-i-efrr-na-lata-2014-2020/) W zależności od regionu, Ośrodki Wsparcia Ekonomii Społecznej są zobowiązane do stosowania jednej z dwóch wersji Wytycznych – tej obowiązującej od dnia 31.07.2021 roku lub od dnia 09.01.2021 roku. W tym artykule będziemy opisywać kryteria przedsiębiorstwa społecznego według Wytycznych obowiązujących w województwie zachodniopomorskim, a więc tych obowiązujących od dnia 09.01.2018 roku.

Wytyczne nie wskazują, że podmiot musi mieć konkretną formę prawną, np. stowarzyszenia, fundacji, czy jakiegoś rodzaju spółki, aby być PS, natomiast wymagają spełnienia kilku wymogów.

Podmiot:

1. musi prowadzić działalność gospodarczą, odpłatną pożytku publicznego, oświatową lub kulturalną, której celem jest integracja zawodowa wyrażona poziomem zatrudnienia osób integrowanych lub realizować usługi społeczne świadczone w społeczności lokalnej, usługi opieki nad dzieckiem do lat 3 lub usługi wychowania przedszkolnego w przedszkolach lub innych formach wychowania przedszkolnego
2. nie dzieli zysku, ale przeznacza go na wzmocnienie swojego potencjału oraz w określonej części na reintegrację społeczną i zawodową lub działalność pożytku publicznego na rzecz lokalnej społeczności;
3. umożliwia współuczestnictwo swoich pracowników w zarządzaniu;
4. ogranicza wysokość wynagrodzeń wszystkim swoim pracownikom, w tym swojej kadrze zarządzającej, do 3-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw ogłoszonego przez Prezesa GUS za rok poprzedni;
5. zatrudnia co najmniej trzy osoby na określone rodzaje umów i określony etat (lub ilość godzin), a spośród nich określony (w zależności od rodzaju prowadzonej działalności oraz rodzaju kategorii osób) procent osób  należy do wskazanych w Wytycznych kategorii osób defaworyzowanych.

Aby zapoznać się z dokładnym opisem wymogów dla PS, odwiedź nasz artykuł: Jakie warunki trzeba spełnić aby zostać przedsiębiorstwem społecznym?

Podmioty, którym udaje się spełnić te wymogi, znajdujemy w bazie przedsiębiorstw społecznych http://www.bazaps.ekonomiaspoleczna.gov.pl/.  Jest to oficjalna lista, na którą wpisane są wszystkie przedsiębiorstwa, które spełniły kiedykolwiek kryteria PS (nawet jeżeli ten status już wygasł). Obecnie wpisów jest 1662, w tym:

1. 647 wpisy dotyczące spółdzielni socjalnych
2. 433 wpisy dotyczące fundacji
3. 414 wpisów dotyczących spółek z o.o.
4. 161 wpisów dotyczących stowarzyszeń
5. 2 wpisy dotyczące związków stowarzyszeń
6. 2 wpisy dotyczące kościelnych osób prawnych
7. 1 wpis dotyczący spółki akcyjnej
8. 1 wpis dotyczący spółdzielni inwalidów

Gdyby innym podmiotom udało się spełnić kryteria z Wytycznych, również mogłyby zostać wpisane jako PS. Jednak tradycyjnie najpopularniejszą formą dla PS są spółdzielnia socjalna, fundacja, stowarzyszenia lub spółka  z o.o., a inne podmioty nie wykazują chęci przekształcenia, a grupy zakładające nowe PS, zwykle biorą pod uwagę głównie te cztery formy prawne. Po drugie, nie każdy podmiot może spełnić wszystkie kryteria, pozostając w zgodzie z prawem, np. w niektórych podmiotach istnieje obowiązek podziału zysku pomiędzy członków i w takim wypadku przekształcenie w PS jest wykluczone.