Jak zaangażować wolontariuszy w spółdzielni socjalnej?

Spółdzielnia socjalna może angażować wolontariuszy, przy czym należy pamiętać, że wolontariuszy można angażować wyłącznie do realizacji zadań statutowych, w tym zadań w zakresie pożytku publicznego, a nie do działalności gospodarczej (wynika to z art. 42 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie).

Z punktu widzenia prawnego nie ma więc możliwości, by członkowie spółdzielni przed „rozkręceniem” spółdzielni pracowali na podstawie umowy wolontariackiej wykonując czynności związane z prowadzoną przez spółdzielnię działalnością gospodarczą.

Dla przypomnienia wolontariusz to osoba fizyczna, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na zasadach określonych w ustawie.

Najważniejsze zasady angażowania wolontariuszy:

1) podstawą współpracy z wolontariuszem jest porozumienie wolontariackie, w którym wolontariusz i korzystający wspólnie ustalają:

• zakres, sposób i czas wykonania świadczeń,
• miejsce wykonania świadczenia,
• zasady rozwiązania porozumienia, w tym w szczególności przyczyny rozwiązania
• porozumienia (za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia),

2) porozumienia wolontariackie zawarte na okres dłuższy niż 30 dni powinny być sporządzone na piśmie. Korzystający jest zobowiązany do poinformowania wolontariusza o jego prawach i obowiązkach oraz (co szczególnie istotne) zapewnienia wolontariuszowi bezpiecznych i higienicznych warunków wykonywania przez niego świadczeń, w tym odpowiednie środki ochrony indywidualnej (dla dociekliwych: art. 45 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie).

3) korzystający ma obowiązek pokrywania kosztów podróży służbowych i diet (na zasadach dot. pracowników; z tego obowiązku wolontariusz może zwolnić korzystającego, ale wyłącznie w formie pisemnej).

4) korzystający może na prośbę wolontariusza wydać pisemną opinię na temat wykonywanych przez wolontariusza świadczeń, pokrywać inne niezbędne koszty związane z wykonywaniem świadczeń na rzecz korzystającego, pokrywać koszty szkoleń wolontariuszy w zakresie wykonywanych przez nich świadczeń określonych w porozumieniu.

5) wolontariuszowi, który wykonuje świadczenia przez okres nie dłuższy niż 30 dni, korzystający zobowiązany jest zapewnić ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków, nawet jeśli świadczenie będzie trwało tylko przez np. 2 dni; dlatego najlepszym rozwiązaniem jest zawieranie porozumienia na okres dłuższy niż 30 dni, ale nie na czas nieokreślony – w takim przypadku ubezpieczenie NNW jest gwarantowane przez państwo polskie na podstawie ustawy o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (w tym przypadku konieczne jest podpisanie z wolontariuszem porozumienia o współpracy).

6) korzystający ma możliwość objęcia wolontariusza ubezpieczeniem zdrowotnym, jeśli nie jest on nim objęty z innego tytułu.